آشنایی با کتاب مقدس مسیحیان

image_pdfimage_print

 کتابِ مقدسِ مسیحیان‌ چیست‌؟ چه‌ نوع‌ کتابی‌ است‌؟ مطالبش‌ چیست‌؟ محتوایش‌ چه‌ می‌باشد؟ چه‌ کسانی‌ آن‌ را نوشته‌اند؟ در چه‌ زمانی‌؟ آیا این‌ کتاب‌ معتبر است‌ یا اینکه‌ مورد تحریف‌ واقع‌ شده‌ است‌؟ در این‌ مقاله‌، خواهیم‌ کوشید به‌ این‌ سؤالات‌ پاسخ‌ دهیم‌.

نام‌ آن‌

        کتاب‌ آسمانی مسیحیان‌ را «کتاب‌مقدس‌» می‌نامند. در زبان‌ یونانی‌، آن‌ را  Biblion می‌نامند، یعنی‌ «کتاب‌ عالی‌». در زبانهای‌ غربی‌ نیز از شکلی‌ از این‌ کلمه‌ استفاده‌ می‌کنند ( The Bible  در انگلیسی‌).

دو بخش‌ عمده‌

        کتاب‌مقدس‌ از دو بخش‌ عمده‌ تشکیل‌ یافته‌ است‌: عهدعتیق‌ و عهدجدید.

        عهدعتیق‌ همان‌ کتابی‌ است‌ که‌ نزد ایرانیان‌ به‌ تورات‌ معروف‌ است‌؛ گاه‌ نیز «تورات‌ و زبور و صُحُف‌ انبیا» نامیده‌ می‌شود. عهدعتیق‌ در واقع‌ مجموعۀ‌ کتب‌ مقدسۀ‌ یهودیان‌ می‌باشد.

        عهدجدید نیز مجموعۀ‌ کتب‌ مقدس‌ مسیحیان‌ است‌ که‌ پس‌ از ظهور عیسی‌ مسیح‌ نوشته‌ شد.

عهدعتیق‌

        چرا این‌ بخش‌ از کتاب‌مقدس‌ را عهدعتیق‌ می‌نامند؟ این‌ عنوانی‌ است‌ که‌ مسیحیان‌ بر کتب‌ مقدسۀ‌ یهودیان‌ نهاده‌اند. علت‌ این‌ نامگذاری‌ این‌ است‌ که‌ این‌ کتاب‌ها حاوی‌ پیمان‌ و میثاق کهنی‌ است‌ که‌ خدا با قوم‌ اسرائیل‌ بست‌ تا ایشان‌ را برای‌ خود قومی‌ مقدس‌ بسازد. وقتی‌ زمان‌ موعود فرا رسید، خدا پیمان‌ و میثاقی‌ نوین‌ منعقد ساخت‌، اما نه‌ فقط‌ با قوم‌ اسرائیل‌، بلکه‌ این‌ بار با تمام‌ بشریت‌. این‌ میثاق نوین‌ را عیسی‌ مسیح‌ برای‌ بشریت‌ به‌ ارمغان‌ آورد. از اینرو، کتاب‌های‌ مسیحی‌ را عهدجدید می‌نامند، یعنی‌ میثاق نوین‌ خدا با بشر.

        اما چرا مسیحیان‌ کتاب‌های‌ مقدس‌ یهودیان‌ را جزو کتب‌ مقدس‌ خود به‌شمار می‌آورند؟ علتش‌ این‌ است‌ که‌ مسیحیت‌ بر پایه‌ عهدعتیق‌ بنا شده‌ است‌. گهوارۀ‌ مسیحیت‌ دین‌ یهود است‌. مسیح‌ نیامد تا دینی‌ نو بیاورد. او نیامد تا تورات‌ و کتب‌ انبیای‌ یهود را باطل‌ کند. او آمد تا اصول‌ شریعت‌ موسی‌ و پیشگویی‌های‌ انبیا را که‌ همگی‌ به‌ برقراری حکومت‌ خدا بر جهان‌ اشاره‌ داشتند، جامۀ‌ عمل‌ بپوشاند. عیسای‌ ناصری‌ همان‌ مسیحای‌ موعود و پادشاهِ این‌ حکومت‌ الهی‌ بود. از این‌ روست‌ که‌ مسیحیان‌ تمامی‌ کتاب‌های‌ مقدس‌ یهودیان‌ را از جانب‌ خدا می‌دانند و آنها را معتبر می‌شمارند.

 محتوای‌ عهدعتیق‌

        محتوا و مطالب‌ عهدعتیق‌ به‌طور کلی‌ عبارت‌ است‌ از: تاریخ‌ مقدس‌ قوم‌ اسرائیل‌، احکام‌ و شریعت‌ موسی‌، وحی‌های‌ انبیا، سروده‌های‌ روحانی‌، و حکمت‌ الهی‌.

        عهدعتیق‌ شامل‌ ۳۹ کتاب‌ می‌باشد که‌ به‌ ترتیب‌ زیر تقسیم‌بندی‌ می‌شود:

    تورات‌: ۵ کتابِ نخست‌ عهدعتیق‌ را تورات‌ می‌نامند. تورات‌ کتاب‌هایی‌ است‌ که‌ موسی‌ نوشته‌ است‌. در این‌ ۵ کتاب‌، اصل‌ و نسب‌ قوم‌ یهود از زمان‌ آدم‌ و حوا تا زمان‌ ورود ایشان‌ به‌ سرزمین‌ موعود آمده‌ است‌. احکام‌ و شریعت‌ موسی‌ نیز در تورات‌ یافت‌ می‌شود. زمان‌ این‌ رویدادها حدود ۴۰۰ر۳ سال‌ پیش‌ است‌.
    کتاب‌های‌ تاریخی‌: ۱۲ کتاب‌ بعدی عهدعتیق‌، به‌ شرح‌ رویدادهای‌ تاریخی‌ قوم‌ اسرائیل‌ می‌پردازد. این‌ رویدادها از ورود این‌ قوم‌ به‌ سرزمین‌ موعود تحت‌ رهبری‌ یوشع‌، جانشین‌ موسی‌ آغاز می‌شود. سپس‌ شرح‌ داده‌ می‌شود که‌ چگونه‌ بنی‌اسرائیل‌ به‌مدت‌ صدها سال‌ به‌وسیله‌ مردان‌ یا زنانی‌ اداره‌ می‌شد که‌ خدا از میان‌ ایشان‌ بر می‌گزید؛ این‌ افراد «داور» نامیده‌ می‌شدند. در این‌ دوره‌، قوم‌ اسرائیل‌ پادشاهی‌ نداشت‌ و فقط‌ به‌وسیلۀ‌ داورانی‌ که‌ خدا منصوب‌ می‌فرمود اداره‌ می‌شد. از حدود ۰۰۰ر۳ سال‌ پیش‌، خدا به‌دنبال‌ اصرار قوم‌ اسرائیل‌، پادشاهی‌ به‌ ایشان‌ بخشید. نخستین‌ پادشاه‌ بنی‌ اسرائیل‌ شخصی‌ بود به‌نام‌ شاؤل‌. پس‌ از او، داود پیامبر به‌ پادشاهی‌ منصوب‌ شد و پس‌ از او، پسرش‌، سلیمان‌، آن‌ نبی‌ معروف‌، بر تخت‌ سلطنت‌ نشست‌. اما پادشاهان‌ قوم‌ اسرائیل‌ بعد از سلیمان‌، اکثراً مردانی‌ فاسد و خطاکار بودند. از اینرو، سرانجام‌ خدا این‌ قوم‌ را مجازات‌ کرد و در حدود ۶۰۰ر۲ سال‌ پیش‌، ایشان‌ را به‌دست‌ پادشاه‌ بابل‌ به‌ اسارت‌ فرستاد. پس‌ از هفتاد سال‌، طبق‌ پیشگویی‌ ارمیای‌ نبی‌، این‌ قوم‌ به‌دست‌ کورش‌ پارسی‌ آزاد شدند و به‌ سرزمین‌ خود بازگشتند و به‌ مرمت‌ شهر اورشلیم‌ و بازسازی‌ معبد بزرگ‌ سلیمان‌ پرداختند.
    5 کتاب‌ بعدی‌ را کتاب‌های‌ شعری‌ و حکمت‌ می‌نامند. این‌ کتاب‌ها شامل‌ مزامیر داود و سایر مردان‌ خداست‌ که‌ سروده‌های‌ روحانی‌ قوم‌ اسرائیل‌ را تشکیل‌ می‌دهد. کتاب‌ ایوب‌ جزو کتب‌ حکمت‌ است‌ که‌ آن‌ نیز در اصل‌ به‌صورت‌ شعر نوشته‌ شده‌ است‌. کتاب‌ امثال‌، جامعه‌، و غزل‌ غزل‌ها، منسوب‌ به‌ سلیمان‌ می‌باشد و حاوی‌ امثال‌ و حکم‌ و اشعار تغزلی‌ است‌.
    سپس‌ ۱۷ کتاب‌ از نوشته‌های‌ انبیای‌ یهود قرار دارد. در این‌ کتاب‌ها پیامهای‌ هشدار یا تسلی‌ خدا برای‌ مقاطع‌ خاصی‌ از تاریخ‌ بنی‌ اسرائیل‌ ثبت‌ شده‌ است‌. علاوه‌ بر این‌، پیشگویی‌های‌ متعددی‌ نیز در مورد حکومت‌ خدا و مسیحای‌ موعود در آنها وجود دارد.

 زمان‌ نگارش‌ عهدعتیق‌

        بدینسان‌، نگارش‌ عهدعتیق‌ در حدود ۴۰۰ر۳ سال‌ پیش‌ به‌دست‌ موسی‌ آغاز شد و در حدود ۴۰۰ر۲ سال‌ پیش‌ با کتاب‌ ملاکی‌ نبی‌ پایان‌ یافت‌.

عهدعتیق نزد کاتولیکها

            کلیسای کاتولیک علاوه بر ۳۹ کتاب رسمی (کانُنی یا قانونی) عهدعتیق، قائل به ۹ کتاب دیگر نیز می‌باشند که آنها را کتاب‌های کانُنی ثانوی می‌نامند. علت این امر این بوده که این ۹ کتاب، در ترجمۀ یونانی عهدعتیق به‌نام ”ترجمۀ هفتادتنان“ (Septuagint) وجود داشته است. ترجمۀ هفتادتنان در حدود ۲۰۰ سال قبل از میلاد در مصر به‌دست یهودیان مقیم اسکندریه تهیه شد. رسولان مسیح از این ترجمه برای نقل قول از عهدعتیق استفاده می‌کردند. به همین علت، این ۹ کتاب در طول تاریخ مورد پذیرش کلیسا بوده است. پیشگامان نهضت اصلاحات، این ۹ کتاب را جزو کتب کانُنی به‌حساب نیاوردند، ولی مطالعۀ آنها را خالی از فایده نمی‌دانند. پروتستانها این ۹ کتاب را ”آپوکریفا“ می‌نامند، یعنی مجهول‌الاصل.

            سه کتاب از کتب کاننی ثانوی حاوی داستانهای اخلاقی است. دو کتاب دیگر شرح حال قیام یهودیان را در دورۀ سلطۀ خشونت‌بار یونانیان بازگو می‌کند. دو کتاب شبیه کتاب امثال است. و دو کتاب دیگر منسوب به ارمیا و کاتبش باروخ می‌باشد.

            کتاب کاننی ثانوی مدتی پیش در ایران رسماً به چاپ رسید و در دسترس قرار دارد.

دوران‌ سکوت‌

        پس‌ از ملاکی‌ نبی‌ در حدود ۴۰۰ سال‌ پیش‌ از مسیح‌، پیامبر دیگری‌ در میان‌ قوم‌ اسرائیل‌ ظاهر نشد. در نتیجه‌، کتابی‌ نیز نوشته‌ نشد. این‌ دوره‌ را دوره‌ سکوت‌ می‌نامند. تا آنکه‌ در قرن‌ اول‌ میلادی‌، یحیای‌ تعمیددهنده‌ رسالت‌ خود را آغاز کرد، اما کتابی‌ ننوشت‌. او آمد تا پیشرو و منادی‌ ظهور مسیحای‌ موعود باشد. به‌همین‌ جهت‌، یحیی‌ را معمولاً آخرین‌ پیامبر در نظام‌ عهدعتیق‌ به‌شمار می‌آورند، هر چند که‌ او سالها بعد از دورۀ‌ عهدعتیق‌ می‌زیسته‌ است‌.

عهدجدید

        کتاب‌هایی‌ که‌ حاوی‌ زندگی‌ و تعالیم‌ مسیح‌ و نوشته‌های‌ رسولان‌ او می‌باشد، عهدجدید را تشکیل‌ می‌دهند. عهدجدید شامل‌ ۲۷ جزء یا کتاب‌ است‌. این‌ کتاب‌ها که‌ نزد ایرانیان‌ مجموعاً به‌ «انجیل‌» معروف‌ است‌، به‌ شرح‌ پیمان‌ و میثاق نوینی‌ می‌پردازند که‌ خدا با بشر بست‌ تا او را به‌واسطۀ‌ جانفشانی‌ عیسی‌ مسیح‌ بر روی‌ صلیب‌، رستگاری‌ بخشد.

        پس‌ از زنده‌ شدن‌ و عروج‌ مسیح‌ به‌ آسمان‌، رسولان‌ او پیام‌ نجات‌بخشش‌ را به‌ نقاط‌ مختلف‌ جهان‌ می‌رساندند. این‌ پیام‌ این‌ بود که‌ خدا پسر یگانه‌ خود را به‌ جهان‌ فرستاد تا با مرگ‌ خود بر صلیب‌ و زنده‌ شدنش‌، راه‌ بخشایش‌ گناهان‌ انسان‌ و رستگاری‌ او را فراهم‌ آورد. چندین‌ سال‌ پس‌ از عروج‌ مسیح‌، زمانی‌ که‌ بسیاری‌ از مردم‌ در نقاط‌ مختلف‌ جهان‌ پیام‌ مسیح‌ را پذیرفتند، روح‌القدس‌ رسولان‌ را هدایت‌ فرمود تا آنچه‌ را که‌ تا آن‌ زمان‌ به‌صورت‌ شفاهی‌ تعلیم‌ می‌دادند، به‌نگارش‌ در آورند. بدینسان‌ بود که‌ بخشهای‌ مختلف‌ عهدجدید به‌ نوشته‌ در آمد.